4 Aanvullende richtlijnen OCW

Door de Minister van OCW zijn aanvullende richtlijnen verstrekt voor een aantal thema’s waarvan in de jaarrekening en het jaarverslag verantwoording dient te worden afgelegd. Voor zover van toepassing op ROC Friese Poort betreft het onderstaande onderwerpen.

Het uitbesteden van bekostigd onderwijs aan een andere al dan niet bekostigde instelling of organisatie tegen betaling van de geleverde prestaties.

In 2021 heeft er geen specifieke uitbesteding van onderwijs plaatsgevonden aan derden. Voor delen van opleidingen vinden er detacheringen vanuit andere (onderwijs)organisaties plaats en worden zelfstandigen ingehuurd. Ook worden een aantal sport- en bewegingslessen in en/of door sportscholen verzorgd.

Bij investeringen in private activiteiten wordt de rijksbijdrage ingezet in een privaatrechtelijke rechtspersoon of worden publieke middelen geïnvesteerd in private activiteiten die niet behoren tot de kerntaak van de instelling. ROC Friese Poort wendt alleen publieke middelen aan, indien de investering een bijdrage levert aan het realiseren van de doelstellingen van het beroepsonderwijs en de wettelijke vereisten (kwaliteit, toegankelijkheid en doelmatigheid) zijn geborgd.

Centrum Fijnmechanica
In 2021 zijn er private activiteiten uitgevoerd in het Centrum Fijnmechanica (onderdeel van ROC Friese Poort), een hoogwaardig praktijk- en leercentrum voor fijnmechanica in Drachten. De technische scholingsactiviteiten liggen in het verlengde van de reguliere OCW-opleidingen. In 2021 is er een omzet voor contractonderwijs ad € 22.421 gerealiseerd. Dit zorgt voor extra dekking van de aanwezige hoogwaardige apparatuur en extra personeel. Omdat de omzet inmiddels fors is afgenomen (in 2014 € 140.000) loont deze opzet niet meer en wordt gewerkt aan een nieuwe vorm.

Naast investeringen in private activiteiten vinden een aantal publiek-private samenwerkingsvormen plaats, waarbij onderwijskundige activiteiten plaatsvinden in een omgeving waarin ook een economische activiteit plaatsvindt. De keuze voor deelname in publiek-private activiteiten dienen een onderwijskundige meerwaarde voor de studenten van ROC Friese Poort te hebben. ROC Friese Poort kent de navolgende arrangementen:

Yacht Builders Academy
In 2017 is het Centrum voor Innovatief Vakmanschap genaamd Yacht Builders Academy (YBA) opgericht. Het doel van de YBA is om specialistische opleidingen aan te bieden en te ontwikkelen voor de jachtbouw. Daarnaast wordt innovatief vakmanschap gepromoot en de instroom in de beroepskolom gestimuleerd. De begroting over de totale projectperiode 2017 -2021 bedraagt 2,4 mln., bestaande uit 2,1 mln. aan inzet van uren (loonkosten) en 0,3 mln. aan materialen. De financiering vindt plaats vanuit de bedrijven, overheden (provincie en gemeenten) en onderwijsinstellingen. Er is een RIF-subsidie voor 0,8 mln. toegekend voor de gehele projectperiode. ROC Friese Poort is penvoerder van het YBA-programma. Op 31 maart 2021 is de eindrapportage opgeleverd. De financiële eindverantwoording zal in de jaarrekening van 2021 worden gedaan, waarna de subsidie bij beschikking definitief wordt vastgesteld. 

Overige samenwerkingsverbanden
ROC Friese Poort kent nog een aantal samenwerkingsverbanden in het publiek-private domein die onderwijskundig een minder grote impact of een kleinere financiële omvang hebben. Een totaaloverzicht van alle samenwerkingsverbanden wordt één keer per jaar samengesteld en gepresenteerd aan het CvB. Hieronder staan de belangrijkste:

Sterk Techniek Onderwijs
Dit is een samenwerking tussen zeven onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven in de regio. Het doel van de samenwerking is het vormgeven van een krachtige leeromgeving met moderne technieklokalen en buitenschools leren. Er worden programma’s ontworpen waarin nieuwe technologieën een plek krijgen voor leerlingen die door middel van doorlopende leerlijnen kunnen doorstromen van PO naar VMBO en naar MBO. Ook wordt er een duurzame samenwerkingsorganisatie opgezet met het onderwijs, het bedrijfsleven en overheid om de kwaliteit van buitenschools leren en stages te verhogen. 

Bouwloket Friesland
Bouwloket Friesland verbindt iedereen die actief is in de Friese bouwsector en is het gezamenlijk stagecoördinatiepunt voor bouwkunde studenten, docenten en stagebedrijven in Friesland. In de samenwerking zijn, naast onderwijsinstellingen, het Centrum Duurzaam en andere belangengroepen uit de bouwsector vertegenwoordigd.

Maritiem Cluster Urk
Dit cluster bestaat uit bedrijven, onderwijs- en kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties die verbonden zijn aan de maritieme industrie op Urk. Groei, verbreding en vernieuwing van het cluster zijn belangrijk om concurrerend te zijn en internationaal tot de top van de maritieme sector te blijven behoren. Innovatie, clustervorming en talentontwikkeling zijn cruciaal om deze groei te realiseren. 

Voor elk van deze arrangementen wordt in het kader van risicobeheer een beoordeling gemaakt op onderwijskundige meerwaarde, specifieke risico’s en lange termijn doelstellingen/verwachtingen. De financiële verplichtingen worden in de begroting opgenomen en mogelijke risico’s worden voorzien in de algemene reserve.

De instelling kan vrijstelling verlenen voor het afleggen van een of meerdere examens of examenonderdelen in het beroepsonderwijs. Dat kan op basis van eerder afgelegde examens, maar ook op basis van buiten het onderwijs opgedane kennis en vaardigheden. ROC Friese Poort kent een aantal maatwerkopleidingen, waarin studenten, veelal volwassenen, op basis van opgedane werkervaring versneld door een opleiding kunnen. Het betreft in deze gevallen voornamelijk groepen. Daarnaast is het mogelijk om op basis van een EVC (Erkenning van Verworven Competenties) -rapportage of soortgelijke waarderingstrajecten individuele vrijstellingen te krijgen voor onderwijs en/of examinering. Ieder rapport wordt afzonderlijk beoordeeld en op basis daarvan wordt bepaald hoe het traject van de kandidaat eruit komt te zien.

ROC Friese Poort betaalt geen les- of cursusgeld vanuit een fonds dat gevormd is uit rijksmiddelen. In voorkomende gevallen kan het wettelijke cursusgeld ook na het doorlopen van een incassotraject niet worden geïnd. In dat geval komt deze post ten laste van de reguliere exploitatie.

Relatief snelle uitschrijving na de teldatum
Om te voorkomen dat er bekostiging wordt ontvangen voor studenten waarvoor geen onderwijs wordt verzorgd, vindt er interne controle plaats. Voor studenten die vlak na een van beide teldata worden uitgeschreven, wordt de onderwijsprestatie beoordeeld. Bij onvoldoende onderwijsprestatie wordt er voor gekozen om geen inputbekostiging te ontvangen.

In de periode oktober t/m december 2021 zijn 286 studenten uitgeschreven zonder diploma. Dit is een stijging ten opzichte van het jaar ervoor. 

Dubbele bekostiging van studenten en diploma’s
Studenten komen slechts eenmaal per schooljaar voor inputbekostiging in aanmerking. Diploma’s worden eenmaal per onderwijsniveau bekostigd. Door landelijke controles in het systeem BRON is dubbele bekostiging niet meer mogelijk.

Gecombineerde trajecten
Op 1 oktober 2021 zijn geen studenten ingeschreven die tegelijkertijd een beroepsopleiding en een educatietraject volgen.

Samenwerkingsverbanden VO/MBO
Voor de bekostiging is het van belang om te bepalen of er leerlingen van een VO-school na 1 oktober zijn overgedragen aan een ROC, waarbij de VO-school de bekostiging ontvangt. Na 1 oktober 2020 zijn er geen leerlingen overgedragen van een VO-school naar ROC Friese Poort. ROC Friese Poort kent met diverse VO-scholen samenwerkingsverbanden over afstemming van onderwijsprogrammering. Daarnaast worden er een aantal praktijklessen verzorgd aan leerlingen van Praktijkscholen en aan leerlingen in het kader van het experiment vmbo – mbo2. In geval er een mbo-diploma wordt behaald, komt deze niet in aanmerking voor bekostiging.

Het doel is om studenten zo snel mogelijk op de voor hen geschikte opleiding te krijgen. Tussentijds veranderen er echter studenten van opleiding. Hieronder is aangegeven dat er in de periode 1 oktober tot en met 31 december 2021 138 eerstejaars studenten zijn geswitcht van opleiding. In het jaar ervoor betrof dit 104 studenten. Deze aantallen zijn exclusief studenten die een keus maken vanuit het kwalificatiedossier naar de kwalificatie en uitstroomdifferentiatie.

Voor een groot aantal organisaties worden maatwerktrajecten uitgevoerd. ROC Friese Poort Bedrijfsopleidingen sluit daartoe de overeenkomsten met bedrijven of andere organisaties en stemt het onderwijsprogramma af met de uitvoerende vestigingen van het ROC. Voor een goede beheersing van de risico’s wordt voor elk traject een bestek beschreven op basis waarvan een kostprijs calculatie wordt opgesteld. De prijs voor de klant is gebaseerd op deze kostprijs inclusief een opslag voor kosten die worden gemaakt door Bedrijfsopleidingen en voor eventueel maatwerk. De OCW-vergoeding voor elke student komt toe aan ROC Friese Poort.

In onderstaande tabel zijn de belangrijkste maatwerktrajecten weergegeven die in 2021 zijn uitgevoerd.

Alleen onderwijs dat daadwerkelijk in Nederland wordt verzorgd komt voor bekostiging in aanmerking. Buitenlandse studenten mogen worden ingeschreven als zij hier rechtmatig verblijven. ROC Friese Poort verzorgt geen bekostigd onderwijs aan studenten die niet rechtmatig in Nederland verblijven. Ook wordt geen onderwijs in het buitenland verzorgd met uitzondering van buitenlandse stages (beroepspraktijkvorming).